Zorg · dementie · welzijn · muziek

Dementie begrijpen. Contact blijven maken.

Interactieve workshops en lezingen voor naasten, mantelzorgers, studenten en teams die beter willen begrijpen wat dementie doet met communicatie, gedrag en het dagelijks leven. Met praktijkvoorbeelden, actieve werkvormen en muziek wanneer die helpt om verbinding te maken.

01 Ervaring uit welzijn Gebaseerd op dagelijks contact, activiteiten en muziek met ouderen.
02 Praktisch en interactief Niet alleen luisteren, maar situaties herkennen, bespreken en ervaren.
03 Persoonsgericht De mens, diens levensverhaal en behoeften staan vóór het label dementie.
04 Volledig op maat Jullie vragen, doelgroep en praktijksituaties bepalen de nadruk.
Mathijs van Abel in contact met een groep
Werkzaam in welzijn Praktijkervaring met ouderen, activiteiten, muziek en persoonlijk contact.
Wat ik in de praktijk zie

Achter verwarring of veranderd gedrag zit nog altijd een mens die gezien wil worden.

In mijn werk binnen welzijn merk ik hoe groot het verschil kan zijn tussen iemand verbeteren en werkelijk proberen te begrijpen. Goed contact begint vaak klein: rustig aanwezig zijn, oogcontact maken, één duidelijke boodschap geven en aansluiten bij wat voor die persoon vertrouwd voelt.

“Je hoeft niet altijd een herinnering terug te halen om contact te maken. Soms begint verbinding met een blik, een gevoel van veiligheid of een lied dat iemand herkent.”
  • Begrijpelijk onderscheid tussen dementie, de ziekte van Alzheimer en andere vormen.
  • Praktische communicatie: aandacht krijgen, één vraag tegelijk stellen en gevoelens serieus nemen.
  • Voorbeelden uit welzijn en het dagelijkse contact met ouderen.
  • Ruimte voor eigen situaties en vragen van deelnemers, altijd zonder herkenbare cliëntgegevens.
Waarom dit onderwerp steeds belangrijker wordt

Dementie raakt niet alleen één persoon, maar een hele omgeving.

Partners, kinderen, vrienden, vrijwilligers en professionals krijgen allemaal te maken met vragen als: wat gebeurt er, hoe reageer ik en hoe houden we contact? Begrip neemt de ziekte niet weg, maar kan wel onzekerheid en misverstanden verminderen.

circa 320.000 mensen leven in Nederland met dementie.
ruim 610.000 mensen worden in Nederland rond 2050 verwacht als de prognose uitkomt.
1 op de 5 mensen krijgt in de loop van het leven te maken met dementie.
60–70% van de dementiegevallen wereldwijd hangt samen met de ziekte van Alzheimer.

Cijfers en definities zijn gebaseerd op actuele informatie van Alzheimer Nederland en de Wereldgezondheidsorganisatie. Prognoses kunnen bij nieuwe berekeningen veranderen.

Mogelijke vormen

Een sessie die past bij de mensen in de zaal.

Dezelfde uitleg werkt niet voor iedere groep. Een dochter met een ouder met dementie heeft andere vragen dan een eerstejaars zorgstudent of een team dat dagelijks met bewoners werkt. Daarom wordt de inhoud steeds afgestemd.

01

Workshop voor naasten & mantelzorgers

Praktische herkenning rond communicatie, herhaling, emoties, onrust en contact. Met ruimte om geanonimiseerde situaties uit de eigen familie te bespreken.

02

Lezing: dementie begrijpelijk uitgelegd

Een toegankelijke introductie tot dementie, Alzheimer en andere vormen, met voorbeelden uit het dagelijks leven en interactie met het publiek.

03

Gastles of teamsessie

Voor opleidingen, zorg- en welzijnsteams, vrijwilligers of organisaties. Gericht op mensgerichte communicatie, samenwerking en het vertalen van kennis naar gedrag.

04

Muziek & verbinding

Een interactieve muzikale sessie voor bewoners, naasten of groepen waarin herkenbare muziek, verhalen en ontmoeting centraal staan. Dit is geen muziektherapie.

Mogelijke inhoud

Wat kan in een workshop of lezing aan bod komen?

We kiezen de onderwerpen die passen bij het doel en de beschikbare tijd. Een sessie hoeft dus niet alles hieronder te behandelen.

De basis

Dementie is een verzamelnaam, Alzheimer is één van de vormen.

Wat verandert er mogelijk in geheugen, denken, taal, stemming en dagelijks handelen? En waarom verloopt dementie bij ieder mens anders?

Communicatie

Contact maken vóórdat je informatie probeert over te brengen.

Over oogcontact, rustig spreken, één onderwerp tegelijk, eenvoudige keuzes en het verschil tussen feitelijk gelijk krijgen en emotioneel aansluiten.

Gedrag begrijpen

Wat wij lastig gedrag noemen, kan een signaal van iets anders zijn.

Onrust, terugtrekken, boosheid of herhaling kunnen samenhangen met angst, pijn, vermoeidheid, verlies van overzicht, prikkels of een onvervulde behoefte.

Persoonsgericht werken

Ken niet alleen de diagnose, maar ook het levensverhaal.

Gewoonten, werk, familie, geloof, humor, favoriete muziek en belangrijke gebeurtenissen bieden aanknopingspunten voor contact en betekenisvolle activiteiten.

Muziek & herinnering

Bekende muziek kan soms een ingang openen waar woorden vastlopen.

Over persoonlijke playlists, herkenning, emoties en samen zingen of luisteren. Altijd afgestemd op smaak, reactie en prikkelgevoeligheid van de persoon.

De omgeving

Rust, voorspelbaarheid en duidelijke signalen kunnen veel verschil maken.

We kijken naar tempo, achtergrondgeluid, hoeveelheid informatie, inrichting en hoe anderen onbedoeld extra verwarring kunnen veroorzaken.

Een eigen situatie, doelgroep of zorgvraag?

Deel vooraf wat deelnemers meemaken en wat zij na afloop beter moeten begrijpen of kunnen toepassen. Ik verwerk passende voorbeelden en oefeningen in de sessie. Medische casuïstiek, diagnose en behandeling blijven altijd bij bevoegde zorgprofessionals.

Voorbeeld van een interactieve sessie

Workshop: Contact vóór correctie

Een mogelijke workshop voor naasten, studenten of teams. De precieze oefeningen, voorbeelden en duur worden aangepast aan de groep.

Mathijs van Abel tijdens een activiteit in zorg en welzijn
Voorbeeldsessie op maat Van weten wat dementie is naar ervaren wat goede communicatie vraagt.

Geen rollenspel dat dementie probeert na te bootsen.

Een oefening kan nooit laten voelen hoe het werkelijk is om dementie te hebben. Wel kunnen deelnemers ervaren wat tijdsdruk, meerdere opdrachten tegelijk, onduidelijke taal of veel prikkels met hun eigen aandacht en reactie doen. Vanuit die ervaring bespreken we wat rustiger en mensgerichter contact kan betekenen.

De sessie combineert uitleg met korte experimenten, dilemma’s en herkenbare situaties. Zo ontstaat niet alleen kennis, maar ook taal om thuis of op het werk anders te reageren.

01
Prikkels en informatie

De groep ervaart hoe snelheid, achtergrondgeluid en meerdere aanwijzingen tegelijk invloed hebben op concentratie en overzicht.

02
Wat zeg jij terug?

Met casuskaarten vergelijken deelnemers verschillende reacties en onderzoeken zij welke reactie rust, waardigheid en contact ondersteunt.

03
Van feiten naar gevoel

Wat kan er achter een uitspraak als “ik wil naar huis” zitten? We oefenen met luisteren naar de mogelijke emotie of behoefte.

04
Muzikale levenslijn

Deelnemers ontdekken hoe persoonlijke muziek gekoppeld kan zijn aan identiteit, gebeurtenissen en gesprekken, zonder te veronderstellen dat hetzelfde lied bij iedereen werkt.

Mathijs van Abel maakt live muziek voor een publiek
Muziek als ingang tot contact Persoonlijk, herkenbaar en afgestemd op de reactie van de groep of persoon.
De rol van muziek

Herkenbare muziek kan iets openen — maar is nooit een automatisch wondermiddel.

Betekenisvolle muziek kan bij sommige mensen met dementie herinneringen, emoties, beweging, gesprek of samenzijn ondersteunen. De reactie verschilt echter per persoon. Daarom begint verantwoord gebruik niet bij een algemene afspeellijst, maar bij iemands eigen voorkeuren, levensverhaal en grenzen.

01
Persoonlijke muziek werkt anders dan willekeurige muziek

Vraag naar artiesten, liedjes, feesten, geloof, werk en belangrijke levensperioden. Familie kan helpen een muzikale levenslijn te maken.

02
Kijk naar de reactie, niet alleen naar het plan

Een lied kan plezier geven, maar ook verdriet of onrust oproepen. Volume, duur, timing en stoppen wanneer het niet prettig voelt zijn belangrijk.

03
Muzikale activiteit is niet hetzelfde als muziektherapie

Ik bied muziek, ontmoeting en interactieve werkvormen. Voor behandeling met een therapeutisch doel is een gekwalificeerd muziektherapeut de juiste professional.

Van vraag naar passende sessie

Maatwerk met een duidelijke inhoudelijke grens.

Jullie leveren de context. Ik vertaal die naar een toegankelijke, interactieve sessie en baseer feitelijke uitleg op betrouwbare publieksinformatie. Zo blijft het persoonlijk én verantwoord.

01

We bespreken de doelgroep

Naasten, vrijwilligers, studenten, medewerkers of bewoners vragen ieder om een andere toon en vorm.

02

Jullie delen vragen en situaties

Geanonimiseerde voorbeelden, leerdoelen en terugkerende knelpunten kunnen vooraf worden aangeleverd.

03

Ik ontwerp de sessie

Ik combineer uitleg, casussen, oefeningen en eventueel muziek tot één heldere rode draad.

04

We stemmen inhoud en grenzen af

Vooraf is duidelijk wat deelnemers leren, wat praktisch nodig is en welke vragen naar een zorgprofessional moeten.

Voor wie

Voor mensen die dementie beter willen begrijpen én menselijk contact willen behouden.

Naasten & mantelzorgers

Voor partners, kinderen, familie en vrienden die zoeken naar praktische handvatten voor gesprekken, herhaling, emoties en veranderende rollen.

Zorg- en welzijnsteams

Voor medewerkers, vrijwilligers en teams die een toegankelijke sessie willen rond contact, persoonsgericht werken, activiteiten en muziek.

Onderwijs & studenten

Voor opleidingen zorg, welzijn, maatschappelijke dienstverlening of communicatie die theorie willen koppelen aan praktijksituaties en beleving.

Ook geschikt voor bijeenkomsten in de wijk, verenigingen en organisaties.

Denk aan een familiebijeenkomst, vrijwilligersavond, informatiemiddag, Alzheimer Café, ouderenorganisatie of dementievriendelijke activiteit. De vorm kan compact en informatief zijn, of juist uitgebreid en interactief. Samen bepalen we wat passend en haalbaar is.

Waarom Mathijs?

Een jonge blik, echte praktijkervaring en de wil om kennis begrijpelijk te maken.

Ik werk zelf binnen welzijn en maak daar mee hoe belangrijk aandacht, humor, muziek en aansluiting bij iemands leven zijn. Mijn rol is niet om arts of behandelaar te spelen, maar om praktijkervaring en betrouwbare basiskennis om te zetten in een sessie die mensen begrijpen en onthouden.

Niet boven de groep staan, maar samen onderzoeken wat werkt.

Ik wil deelnemers niet overladen met moeilijke termen. Ik laat hen nadenken, reageren en oefenen met situaties die dichtbij komen. Juist doordat ik vanuit welzijn, communicatie en muziek kijk, kan ik verschillende kanten van contact zichtbaar maken zonder te doen alsof één aanpak bij iedereen past.

01
Praktijkervaring in welzijn

Dagelijks contact met ouderen en ervaring met activiteiten, sfeer, luisteren en persoonlijke aandacht.

02
Communicatie als rode draad

Niet alleen wat je zegt, maar ook tempo, houding, omgeving en wat de ander werkelijk ontvangt.

03
Muziek als extra gereedschap

Live muziek en muzikale werkvormen kunnen worden ingezet wanneer ze de verbinding ondersteunen.

04
Eerlijk over deskundigheid

Geen diagnose, behandeladvies of muziektherapie. Bij medische of complexe zorgvragen hoort een bevoegde professional.

Praktijkgerichte voorlichting — geen medische scholing of behandeling.

Deze workshops en lezingen zijn bedoeld om bewustwording, communicatie en mensgericht contact te versterken. Ze vervangen geen diagnose, behandelplan, professionele bijscholing, casemanager dementie, huisarts of specialist. Bij inhoudelijke samenwerking met een zorgorganisatie kan een bevoegde zorgprofessional vooraf meekijken of als mede-spreker aansluiten.

Veelgestelde vragen

Praktisch en zorgvuldig.

Ben je opgeleid als arts, verpleegkundige of dementiedeskundige?
Nee. Ik werk in welzijn en spreek vanuit praktijkervaring, communicatie, activiteiten en muziek. Feitelijke uitleg baseer ik op betrouwbare publieksbronnen. Ik stel geen diagnoses en geef geen medisch behandeladvies. Voor medische of complexe individuele vragen verwijs ik naar de huisarts, casemanager dementie of andere bevoegde professional.
Kunnen wij eigen situaties of casussen aanleveren?
Ja, graag. Verwijder wel namen en andere herkenbare persoonsgegevens. Ik gebruik de input om voorbeelden en oefeningen beter te laten aansluiten. Een individuele casus wordt niet “opgelost” alsof het een consult is; we gebruiken hem om communicatie en mogelijke perspectieven te onderzoeken.
Gaat de sessie alleen over de ziekte van Alzheimer?
Nee. Alzheimer is de bekendste en meest voorkomende oorzaak van dementie, maar er zijn ook andere vormen, zoals vasculaire dementie, Lewy body dementie en frontotemporale dementie. De diepgang wordt aangepast aan de doelgroep en de beschikbare tijd.
Zit er altijd muziek in de workshop of lezing?
Nee. Muziek wordt alleen gebruikt wanneer het inhoudelijk of qua beleving iets toevoegt. Een sessie kan ook volledig draaien om uitleg, communicatie, casussen en actieve opdrachten. Voor een muzikale bewonersactiviteit maken we juist een programma waarin muziek centraal staat.
Is een muzikale activiteit hetzelfde als muziektherapie?
Nee. Muziektherapie is een professionele behandelvorm met therapeutische doelen en hoort bij een gekwalificeerd muziektherapeut. Mijn aanbod draait om muziekbeleving, ontmoeting, herinneringen, participatie en verbinding, niet om behandeling.
Kunnen mensen met dementie zelf deelnemen?
Dat kan bij een passende muzikale of interactieve activiteit, mits de vorm, groepsgrootte, duur, prikkels en begeleiding vooraf goed worden afgestemd. Voor een voorlichtingsworkshop ligt de doelgroep meestal bij naasten, studenten, vrijwilligers of medewerkers.
Hoe lang duurt een sessie?
Een compacte lezing kan ongeveer 30 tot 45 minuten duren. Voor een interactieve workshop is 60 tot 90 minuten vaak geschikter. Een uitgebreid programma of combinatie met muziek kan langer duren. De duur wordt altijd afgestemd op doelgroep, energie en doel.
Kan een zorgprofessional inhoudelijk meekijken?
Ja. Bij een organisatie, opleiding of onderwerp dat meer klinische diepgang vraagt, is inhoudelijke toetsing of samenwerking met een bevoegde zorgprofessional juist verstandig. Dat versterkt de kwaliteit en houdt ieders rol helder.
Inhoudelijke basis

Praktijkervaring aangevuld met betrouwbare publieksinformatie.

Voor iedere sessie controleer ik feiten en adviezen opnieuw. Hieronder staan enkele organisaties waarop de basisinformatie van deze pagina is gebaseerd.

Een groep, vraag of bijeenkomst in gedachten?

Laten we een sessie maken die kennis vertaalt naar menselijk contact.

Vertel wie de deelnemers zijn, welke vragen leven en wat je wilt dat zij na afloop begrijpen of anders doen. Dan denk ik mee over een workshop, lezing, gastles of muzikale activiteit die daarbij past.